رادیوفردا: نگرانی‌ها از تصمیم برخی تولیدکنندگان بزرگ نفت در کاهش عرضه و ترس از اختلالات طولانی‌مدت در حمل‌ونقل، به‌دلیل توقف عبور و مرور از تنگۀ هرمز، از اصلی‌ترین دلایل این افزایش قیمت اعلام شده است

با ادامه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، قیمت نفت روز دوشنبه ۱۸ اسفند در بازارهای جهانی بیش از ۲۵ درصد افزایش یافت و به بالاترین سطح خود از اواسط سال ۲۰۲۲ رسید.

قیمت نفت خام برنت در ساعت‌های ابتدایی روز دوشنبه در معاملات بازارهای آسیایی تا هر بشکه بیش از ۱۱۷ دلار رسید که معادل ۲۷ درصد افزایش قیمت، نسبت به آخرین روز کاری هفته گذشته بود.

قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدییت (WTI) هم بیش از ۲۸ درصد افزایش قیمت را تجربه کرد و به بیش از ۱۱۶ دلار در هر بشکه رسید.

نگرانی‌ها از تصمیم برخی تولیدکنندگان بزرگ نفت در کاهش عرضه و ترس از اختلالات طولانی‌مدت در حمل‌ونقل، به‌دلیل توقف عبور و مرور از تنگۀ هرمز از اصلی‌ترین دلایل این افزایش قیمت اعلام شده است.

حدود ۲۰ درصد، معادل تقریباً یک پنجم نفت صادراتی جهان، از تنگۀ هرمز عبور می‌کند و گزارش‌ها در روزهای اخیر حاکی از کاهش چشمگیر تردد در این تنگه ناشی از نگرانی از حمله به نفتکش‌ها بوده است.

اختلالات در حرکت نفتکش‌ها و افزایش خطرات امنیتی، فعالیت حمل‌ونقل را کند کرده و خریداران آسیایی را با توجه به وابستگی شدید آن‌ها به نفت خام خاورمیانه، به‌ویژه آسیب‌پذیر کرده است.

در همین حال، روزنامه فایننشیال تایمز روز دوشنبه گزارش داد که هفت کشور صنعتی عضو «گروه ۷» شامل آمریکا، احتمال آزادسازی بخشی از ذخایر نفتی را برای مقابله با افزایش قیمت‌ها بررسی می‌کنند.

گزارش‌ها می‌افزاید که عراق و کویت کاهش تولید نفت خود را آغاز کرده‌اند. قطر نیز پیشتر نیز عرضه گاز طبیعی مایع را متوقف کرده بود، زیرا جنگ مانع از حمل‌ونقل انرژی از خاورمیانه شده است. تحلیلگران انتظار دارند امارات متحده عربی و عربستان سعودی نیز به زودی با اتمام انبارهای ذخیره خود، مجبور به کاهش تولید شوند.

در همین حال، ناظران بازارهای مالی می‌گویند انتخاب مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران، بر افزایش قیمت‌ها تاثیر گذاشته است چرا که نشان می‌دهد تندروها در تهران، ۱۰ روز پس از درگیری با ایالات متحده و اسرائیل، همچنان دست بالا را دارند.

ساتورو یوشیدا، تحلیلگر کالا در شرکت اوراق بهادار راکوتن، به خبرگزاری رویترز گفت: «با انتخاب مجتبی خامنه‌ای، هدف دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، برای تغییر رژیم در ایران دشوارتر شده است».

او با پیش‌بینی این‌که قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت می‌تواند در مدت زمان نسبتاً کوتاهی به ۱۲۰ و سپس ۱۳۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد، گفت: «انتظار می‌رود ایران به بستن تنگه هرمز و حمله به تأسیسات سایر کشورهای تولیدکننده نفت ادامه دهد، همان‌طور که در هفته گذشته مشاهده شد».

تصمیمات کشورهای آسیایی برای کاهش تاثیرات افزایش قیمت نفت

نگرانی‌ها از تاثیر افزایش قیمت نفت بر شرایط اقتصادی کشورهای آسیایی، باعث اعلام تمهیداتی از سوی رهبران سیاسی در برخی از این کشور در روز دوشنبه شد.

در کره جنوبی که ۷۰ درصد نفت خود را از خاورمیانه خریداری می‌کند، لی جائه میونگ، رئیس‌جمهور، گفت سئول برای اولین بار در نزدیک به ۳۰ سال گذشته، سقفی برای قیمت سوخت اعمال خواهد کرد.

آقای لی در یک جلسه اضطراری، این بحران را «بار قابل توجهی بر دوش اقتصاد ما که به شدت به تجارت جهانی و واردات انرژی از خاورمیانه وابسته است» خواند.

یک عضو ارشد پارلمان ژاپن روز یکشنبه گفت که دولت به یک تاسیسات ذخیره ملی نفت در این کشور دستور داده است تا برای آزادسازی احتمالی نفت خام آماده شود، اگرچه دبیر ارشد کابینه این کشور روز دوشنبه گفت که هیچ تصمیمی برای آزادسازی ذخایر گرفته نشده است.

ژاپن حدود ۹۵ درصد از نفت خود را از خاورمیانه وارد می‌کند. این کشور ذخایری دارد که ۳۵۴ روز مصرف را پوشش می‌دهد.

در ویتنام، دولت این کشور تعرفه‌های واردات سوخت را حذف کرد. در بنگلادش دانشگاه‌ها برای صرفه‌جویی در برق و سوخت تعطیل شدند.

کاهش ارزش بازارهای مالی

افزایش قیمت نفت با کاهش ارزش بازارهای سهام در کشورهای مختلف آسیایی در صبح روز دوشنبه همراه شد. شاخص سهام نیکی در ژاپن بیش از پنج درصد افت را تجربه کرد و در کره‌جنوبی نیز شاخص کل تا ۶.۵ درصد کاهش یافت. هنگ‌کنگ نیز کاهش بیش از سه درصدی را تجربه کرد و شاخص سهام در چین کاهشی در حدود یک‌ونیم درصد را شاهد بود.

در خاورمیانه همزمان با بازگشایی برخی بارازهای مالی در کشورهای حاشیه خلیج فارس، ارزش سهام شرکت‌های بزرگ حوزه انرژی و حمل‌ونقل شاهد کاهش قابل توجهی بودند.

در همین حال، با افزایش قیمت نفت، چاک شومر، رهبر دموکرات‌های سنای ایالات متحده، از دونالد ترامپ خواست تا ذخایر استراتژیک نفت این کشور را آزاد کند.