یورونیوز: به گزارش ان‌بی‌سی نیوز به نقل از این مقامات آمریکایی، فرماندهان نظامی در صورتی که تشخیص دهند پرتابه ایرانی به نیروهای آمریکایی اصابت نخواهد کرد، خسارت قابل‌توجهی به تاسیسات حیاتی آمریکا وارد نخواهد آورد یا متحدان واشنگتن در منطقه را تهدید نخواهد کرد، از مصرف مهمات برای رهگیری آن خودداری می‌کنند. این راهبرد از نخستین روزهای جنگ به اجرا درآمده است.

تلاش برای حفظ مهمات دفاعی، از جمله تصمیم‌گیری موردی درباره سرنگونی پرتابه‌ها، رویه‌ای معمول در ارتش آمریکا است. با این حال، اکنون که جنگ با ایران وارد پنجمین ماه خود شده و نگرانی‌ها درباره ذخایر مهمات آمریکا افزایش یافته، این راهبرد اهمیت تازه‌ای یافته است.

به گفته این منابع، پیامد این راهبرد آن است که برخی موشک‌های ایران، به‌ویژه آن‌هایی که از مسیر هدف اصلی خود منحرف شده‌اند، با برخورد به یک ساختمان متروکه خسارات ناچیزی وارد می‌کنند. برخی از آن‌ها نیز به مناطقی برخورد می‌کنند که هیچ نیروی آمریکایی در آن‌ها حضور ندارد.

به گفته مقامات آمریکایی، در برخی موارد، ارتش آمریکا اجازه داده برخی از موشک‌ها و پهپادهای ایران به پایگاه‌های آمریکایی اصابت کنند، مشروط بر آن‌که هیچ نیروی آمریکایی در آن‌جا حضور نداشته باشد. به گفته این مقامات، این اقدام با رویه پیشین تفاوت دارد، زیرا ارتش آمریکا معمولا پهپاد‌ها یا موشک‌هایی را که ممکن بود به پایگاه‌ها برخورد کنند، سرنگون می‌کرد.

دو مقام ارشد آمریکایی اطلاع نداشتند که آیا پرتابه‌هایی که فرماندهان تصمیم گرفتند رهگیری نکنند به نیروهای آمریکایی یا غیرنظامیان آسیب زده‌اند یا خیر. با این حال، به گفته آن‌ها این راهبرد بی‌خطر نیست.

اما بنابر گزارش‌ها، عبور موشک‌های ایران از سامانه‌های پدافند هوایی آمریکا صرفا ناشی از تصمیم فرماندهان آمریکایی برای رهگیری نکردن آن‌ها نبوده است و در برخی موارد، هرچند محدود، این موشک‌ها توانسته‌اند از پدافند هوایی آمریکا عبور کنند و خساراتی به بار آورند.

بنابر اعلام سنتکام، سه نظامی آمریکایی در حمله موشکی روز ۱۷ ژوئیه ایران به پایگاه «موفق السلطی» اردن کشته شدند. همچنین یک نظامی آمریکایی دیگر نیز روز ۱۹ ژوئیه در اربیل عراق هنگام خنثی‌سازی پهپاد ایرانی جان باخت.

اما کدام موشک‌های ایرانی و چگونه در برخی موارد از سامانه‌های پدافند هوایی پیشرفته، قدرتمند و گران‌قیمت آمریکا عبور می‌کنند؟

موشک‌ «خیبرشکن»

به گزارش وال‌استریت ژورنال،‌ موشک «خیبرشکن» ستون فقرات زرادخانه تهران است. این سلاح ارزان، قابل جابجایی و دقیق دست‌کم هزار و ۴۵۰ کیلومتر برد دارد.

بنابر این گزارش به نقل از مقامات آمریکایی، از زمان ازسرگیری درگیری‌ها در ماه جاری، ایران موشک‌های خیبرشکن را به سوی پایگاه‌های آمریکا پرتاب کرده است. به گفته آن‌ها، ایران برای سردرگم کردن سامانه‌های دفاعی آمریکا از ترکیبی از مسیرهای پروازی، مانورها و سرعت‌های متفاوت استفاده می‌کند.

به گفته یک مقام آمریکایی، ایالات متحده و شرکایش در طول جنگ اکثر موشک‌های خیبرشکن را سرنگون کرده‌اند، اما برخی از آن‌ها توانسته‌اند از سامانه‌های پدافندی عبور کنند.

به گفته تحلیلگران نظامی، برخلاف موشک‌های قدیمی‌تر ایران که پیش از پرتاب به فرایندی طولانی برای سوخت‌گیری نیاز دارند، موشک‌های خیبرشکن را می‌توان در حالت سوخت‌گیری‌شده نگه داشت و به‌سرعت روی کامیون یا دیگر پرتابگر‌های متحرک مستقر کرد. هدف از این قابلیت، گریز از جنگنده‌های آمریکایی و اسرائیلی است که در پی انهدام تاسیسات موشکی ایران هستند.

به گفته تحلیلگران و مقامات، در برخی مدل‌های این موشک، بخش دماغه که حامل کلاهک انفجاری است و در مرحله پایانی پرواز جدا می‌شود، به موتور کوچکی مجهز شده است. این موتور به کلاهک امکان می‌دهد هنگامی که با سرعت بیش از ۹ هزار و ۵۰۰ کیلومتر بر ساعت در حال نزدیک شدن به هدف است، مسیر خود را اصلاح کند.

موشک‌های بالستیک ابتدا به لایه‌های بالایی جو یا فضا می‌روند و سپس به سوی هدف شیرجه می‌زنند، اما همه آن‌ها قابلیت مانور ندارند. به گفته تحلیلگران نظامی که خیبرشکن را بررسی کرده‌اند، این موشک می‌تواند مسیر حرکت خود را بیش از برخی دیگر از موشک‌های بالستیک تغییر دهد. این امر رهگیری و انهدام آن را دشوارتر می‌کند.

به گفته مقامات آمریکایی، ایران همزمان با موشک‌های خیبرشکن مجهز به هدایت ماهواره‌ای،‌ موشک‌های دیگر و پهپاد‌های انتحاری را نیز به سوی همان مناطق هدف شلیک می‌کند. به گفته این مقامات، ایران همچنین در طول جنگ تاکتیک‌های خود را تغییر می‌دهد.

به گفته مقامات آمریکایی، از زمان فروپاشی آتش‌بس، ایران بارها مناطق مسکونی محل استقرار نیروهای آمریکایی را در پایگاه‌های سراسر خاورمیانه هدف قرار داده است. ایران همچنین رادارهایی را هدف گرفته که سامانه‌های پدافند هوایی منطقه به آن‌ها متکی هستند. به گفته این مقامات، این راهبرد نیروهای آمریکایی را با خطر بیشتری روبرو می‌کند.

بر پایه برآوردهای آمریکا و اسرائیل، تصور می‌شد ایران پیش از آغاز جنگ حدود دو هزار و ۵۰۰ فروند موشک، از جمله خیبرشکن و دیگر موشک‌های میان‌برد در اختیار داشته باشد. به گفته فابیان هینتس، کارشناس مستقل موشکی، ایران ممکن است همچنان با استفاده از قطعات انبارشده در پایگاه‌های زیرزمینی موشک‌های بیشتری مونتاژ کند، اما تاسیسات تولیدکننده موتور این موشک‌ها منهدم شده‌اند.

نیکول گراجوسکی، کارشناس راهبرد ایران در دانشگاه علوم سیاسی پاریس، گفت: «ایرانی‌ها در جریان جنگ به‌نوعی متوجه شدند که خیبرشکن بسیار کارآمد است، زیرا تولید آن نسبتا ارزان است، از نظر سامانه‌های پرتاب انعطاف‌پذیری دارد و کاملا موثر است.»

ایران هزینه ساخت موشک خیبرشکن را اعلام نکرده است، اما به گفته تحلیلگران، قیمت آن بسیار کمتر از رهگیرهای آمریکایی و اسرائیلی مورد استفاده برای انهدام این موشک‌هاست. این رهگیرها بسته به نوع سامانه، بین دو تا ۱۵ میلیون دلار قیمت دارند.