فرمانده گمنامی که کشته شدنش، با موجی از خشم مقامهای ایرانی روبهرو شد؛ رضی موسوی که بود؟
بیبیسی: روز سه شنبه پنجم دیماه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیهای به طور رسمی خبر کشته شدن رضی موسوی، «مسئول پشتیبانی جبهه مقاومت در سوریه»، معروف به «سید رضی» را اعلام کرد و و در پی آن موجی از خبرها و گزارشها و تصاویر از این فرمانده گمنام و ناشناخته سپاه در سوریه منتشر شد. اطلاعیه سپاه درباره آقای موسوی بسیار مختصر و کلی بود و حتی به زمان و نحوه کشته شدن این فرمانده ارشد سپاه نیز اشاره نداشت و در آن گفته شده که او از «مستشاران نظامی باسابقه سپاه در سوریه» بود و اسرائیل را مسئول این عملیات معرفی کرده است.
حسین اکبری، سفیر جمهوری اسلامی ایران در سوریه به تلویزیون دولتی ایران گفته است رضی موسوی تا ساعت دو بعدازظهر دوشنبه در سفارت جمهوری اسلامی در دمشق بوده و پس از پایان کار خود به سمت منزلش حرکت کرد و ساعت ۱۶:۱۰ دقیقه امروز در محل اقامتش، در منطقه زینبیه در حومه دمشق، با سه موشک «اسرائیل» هدف قرار گرفت.
در روایتی دیگر، حسن پلارک، رئیس ستاد پشتیبانی «جبهه مقاومت» و رئیس هیأت مدیره ستاد توسعه و بازسازی عتبات به تلویزیون دولتی ایران در شبکه خبر گفته است «رضی موسوی بعد از بازدید از یکی از مقرهای محل استقرار خودش، مورد هدف موشکی قرار میگیرد».
همچنین جعفر اسدی، فرمانده پیشین سپاه در سوریه و معاون بازرسی قرارگاه خاتم الانبیا به خبرگزاری تسنیم گفته است در هفتههای گذشته اسرائیل همین مکان را به منظور کشتن رضی موسوی هدف داده بود «ولی این بار به واسطه جاسوسهایی که داشتند، توانستند مکان دقیق حضورش را شناسایی کنند».
رسانههای ایران درباره سابقه این مقام ارشد سپاه در سوریه مطالب زیادی منتشر نکردهاند اما پرتکرارترین کلماتی که درباره او نوشته شده این است که او «یار دیرین»، از افراد «خاص»، «از نزدیکترین همرزمان» و «امین و مورد اعتماد» قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس بود.
رسانههای ایران در سالگرد کشته شدن قاسم سلیمانی ( در هفدهم دیماه ۱۳۹۸) در حمله هوایی آمریکا در فرودگاه بغداد، تلاش دارند که پیوندی میان چهارمین سال کشته شدن قاسم سلیمانی و رضی موسوی برقرار کنند.
نرجس سلیمانی، دختر قاسم سلیمانی و عضو شورای شهر تهران امروز در جلسه شورای گفته است «شب گذشته که در خدمت خانواده ایشان (رضی موسوی) بودیم یادآور شب شهادت پدرم بود».
همچنین ویدئویی از رضی موسوی منتشر شده است که از زبان خودش میگوید قاسم سلیمانی به او گفته بود که «وقت شهادتش است».
با انتشار خبر کشته شدن «سیدرضی»، رئیس جمهوری ایران، رئیس مجلس و مقامهای ارشد سیاسی و نظامی پیامهای جداگانهای منتشر کردند و تاکید کردند اسرائیل «در زمان و مکان مناسب تاوان این حمله را خواهد پرداخت» و سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس هم خبر داده که هفته آینده «جلسه اضطراری» در این باره تشکیل میدهد.
با توجه به اینکه برای نخستین بار نیست فرماندهانی از سپاه پاسداران در سوریه کشته میشوند اما میزان توجهها به رضی موسوی نشان میدهد او فراتر از یک «سرتیپ پاسدار» در منطقه نقش داشته است.
رضی موسوی کیست؟
![رضی موسوی](https://ichef.bbci.co.uk/news/640/cpsprodpb/305b/live/3af843b0-a403-11ee-880f-f9f57d9f4266.jpg)
رضی موسوی، یک فرمانده گمنام سپاه پاسداران برای مردم ایران بود و در کانون توجه رسانهها نبود چنانکه یکی از کارشناسان تلویزیون دولتی ایران میگوید جمهوری اسلامی در منطقه «سربازان گمنام زیادی دارد و رضی موسوی از جمله این سربازان گمنام بوده است».
در مرور فهرست فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در سوریه که در رسانهها از آنها یاد شده و فهرست فرماندهان دریافتکننده نشان نظامی به دلیل جنگ در سوریه و عراق، اسمی از رضی موسوی به چشم نمیخورد اما سوابق او نشان میدهد او یکی از قدیمیترین فرماندهان سپاه در منطقه است و به گفته مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران آقای موسوی «یکی از سازمان دهندگان نیروی قدس سپاه بود».
به گفته مقامهای ارشد سپاه، در سوریه «از بشار اسد گرفته تا دیگر افراد و با فعالیتها و خدمات سیدرضی آشنا» بودند و برای اسرائیل فردی شناخته شدهای بود و دستکم دوبار از سوء قصد جان سالم به در برده بود.
مقامهای اسرائیلی معمولا دربرابر این اظهارات سکوت اختیار میکنند و واکنشی نشان نمیدهند.
در رسانهها از رضی موسوی مصاحبهای منتشر نشده بود و اگر هم منتشر شده به جایگاه و نقش او اشارهای نشده است.
امروز رسانههای نزدیک به حکومت، اقدام به بازنشر بخشی از مستند «۷۲ ساعت» کردند که در دیماه سال ۱۴۰۰ در چندین شبکه تلویزیون دولتی ایران پخش شد. این مستند به اتفاقات سه روز قبل از کشته شدن قاسم سلیمانی میپردازد و در بخشی از آن رضی موسوی برای چند لحظه در مقابل دوربین ظاهر میشود و از او به عنوان «از فرماندهان جبهه مقاومت» یاد میشود.
به گفته رسانههای ایران رضی موسوی در ۲۵ سال گذشته فعالیتهای برون مرزی داشته و «تمامی هماهنگیهای امور» نیروهای «مستشاری» ایران در سوریه و لبنان برعهده او بوده است.
مقامهای ایران از حضور نیروهای نظامی خود در سوریه به عنوان «مستشار نظامی» یاد میکند و نیروهای نیابتی خود را به عنوان «مدافعان حرم» و «محور مقاومت» معرفی میکند.
تسنیم، خبرگزاری نزدیک به سپاه پاسداران امروز گفتوگویی با علی صالحی ملقب به «ابوتراب» به عنوان «همرزم» رضی موسوی داشت و آقای صالحی در این مصاحبه میگوید آقای موسوی «در کار شباهت زیادی به حاج قاسم داشت… سید رضی دوست، یار دیرین و امین حاج قاسم بود وهیچکس غیر از ایشان از ساعت رفتوآمد حاج قاسم خبر نداشت.»
خبرگزاری تسنیم اشارهای به درجه و جایگاه نظامی علی صالحی ندارد و از قول او مینویسد «سید رضی» از سالها پیش در سوریه حضور داشت و «کار اصلی او پشتیبانی جبهه بود چه در سوریه و چه در لبنان» وهمسرش هم مدیر مدرسه ایرانی در سوریه بود.
علی صالحی تاکید دارد: «سید رضی یکی از فرماندهان اثرگذار سپاه در مقاومت منطقه بود. در کارهای رزمی، پشتیبانی نقش بسیار مهم را ایفا میکند. اگر پشتیبانی نباشد، هیچ عملیاتی جلو نمیرود و نیرو توان کار کردن ندارد.»
رضی موسوی با حزبالله لبنان رابطه نزدیکی داشت. در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۵ در جریان کشته شدن مصطفی بدرالدین معروف به «ذوالفقار»، آقای موسوی نیز یکی از اهداف اصلی این حملات بود.
مصطفی بدرالدین برادر همسر و جانشین عماد مغنیه، فرمانده پیشین شاخه نظامی حزبالله بود که پس از کشته شدن عماد مغنیه در شهر دمشق در بهمنماه ۱۳۸۶ جانشین او شد و به مدت پنج سال فرمانده حزبالله لبنان در سوریه بود. مصطفی بدرالدین در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۵ در حمله توپخانهای در دفتر رضی موسوی که در اطراف فرودگاه بین المللی شهر دمشق قرار داشت، کشته شد و در آن زمان آقای موسوی در دفترش حضور نداشت.
به گفته رسانههای ایران دو سال پیش نیز رضی موسوی از یک بمباران جان سالم به در برده بود.
خبرگزاری «دفاع پرس» درباره نقش رضی موسوی در سوریه نوشته است که او «در تمام مراحل پشتیبانی در جنگ سوریه شرکت کرده بود».
«دفاع پرس» نوشته او در نبردهای صحرا و حومه دمشق شرکت داشت و از افراد ثابت قدمی بود که حمله غرب حلب را دفع کرد».
«عملیات صحرای السویداء» از جمله عملیاتهای مهمی بود که باعث شد ارتش سوریه در مردادماه سال ۱۳۹۶ تسلط کامل به مرزهای سوریه و اردن پیدا کند.
درباره سایر فعالیتهای رضی موسوی مطالب زیادی منتشر نشده است. مشخص نیست از چه زمانی پیشتبانی و لجستیک نیروهای سپاه پاسداران و گروهای نیابتی ایران را در سوریه بر عهده داشته است اما آنچه روشن است سمت او در فرماندهی «پشتیبانی و لجستیک» کلیدیترین بخش در حوزه عملیات نظامی در سوریه و لبنان را بوده است و روزنامه هممیهن در توصیف این فرمانده سپاه نوشته است او «یکی از بزرگترین و برجستهترین فرماندهان نیروی قدس سپاه پاسداران» بود.
در سالهای گذشته نیز فرماندهان ارشد سپاه پاسداران مانند حسین همدانی، حسن شاطری، محمدعلی مرادخانی و محمد جمالی پاقلعه در سوریه کشته شدند اما به نظر میرسد هیچکدام از آنها نقشی همطراز رضی موسوی در سوریه و لبنان نداشتند.
پیام برای این مطلب مسدود شده.